Dla mieszkańców Gliwic i okolic jest to cenna wskazówka przy planowaniu kariery, wyborze studiów czy rozważaniu przekwalifikowania. Trzeba jednak wiedzieć, co dokładnie wynika z prognozy, a czego na jej podstawie nie można stwierdzić.
Co właściwie oznacza zawód deficytowy?
Barometr zawodów jest coroczną, krótkookresową prognozą zapotrzebowania na pracowników. Wyniki na 2026 rok opracowano na podstawie paneli eksperckich przeprowadzonych na przełomie trzeciego i czwartego kwartału 2025 roku. Uczestniczą w nich osoby znające lokalny rynek zatrudnienia, w tym pracownicy urzędów pracy, doradcy zawodowi oraz przedstawiciele instytucji współpracujących z pracodawcami.
Eksperci wykorzystują swoją wiedzę, doświadczenie i dostępne dane, m.in. dotyczące bezrobotnych, ofert zatrudnienia oraz absolwentów szkół. Następnie oceniają sytuację w poszczególnych grupach zawodowych.
Wyniki dzielą profesje na trzy kategorie. Deficyt oznacza przewidywany niedobór odpowiednich kandydatów w stosunku do zapotrzebowania pracodawców. Równowaga występuje wtedy, gdy popyt na pracę powinien być zbliżony do podaży pracowników. Nadwyżka wskazuje natomiast na sytuację, w której znalezienie zatrudnienia może być trudniejsze z powodu zbyt dużej liczby kandydatów lub niewielkiego zapotrzebowania.
Nie jest to jednak zestawienie aktualnych wakatów ani informacja o liczbie firm prowadzących rekrutację. Barometr nie podaje również, ile zarabia się w danym zawodzie i jakie szanse na zatrudnienie ma konkretna osoba.
Co więcej, deficyt może dotyczyć pracowników posiadających określone doświadczenie lub uprawnienia. Samo zainteresowanie zawodem nie oznacza jeszcze spełnienia oczekiwań pracodawców.
Gliwice w 2026 roku. Gdzie prognozowane są niedobory pracowników?
W zestawieniu przygotowanym dla miasta Gliwice uwagę zwraca różnorodność zawodów deficytowych. Znajdują się wśród nich zarówno profesje wymagające specjalistycznego wykształcenia, jak i zawody techniczne, usługowe czy rzemieślnicze.
W ochronie zdrowia prognozowany niedobór dotyczy m.in. lekarzy, pielęgniarek i położnych, ratowników medycznych oraz psychologów i terapeutów. W edukacji na liście znaleźli się nauczyciele różnych specjalności, w tym nauczyciele przedmiotów zawodowych, praktycznej nauki zawodu oraz wychowania przedszkolnego.
Istotną grupę stanowią również zawody związane z budownictwem i przemysłem. Eksperci przewidują deficyt elektryków i energetyków, spawaczy, ślusarzy, operatorów obrabiarek skrawających, monterów instalacji budowlanych czy kierowników budowy. Podobna sytuacja dotyczy kierowców autobusów oraz samochodów ciężarowych i ciągników siodłowych.
Na tym tle interesująco wyglądają profesje biurowe. W gliwickiej prognozie do zawodów deficytowych zaliczono samodzielnych księgowych, pracowników ds. rachunkowości i księgowości oraz specjalistów ds. zarządzania zasobami ludzkimi i rekrutacji. Deficyt obejmuje także specjalistów ds. administracji.
To ważne rozróżnienie. Praca biurowa nie stanowi jednolitego segmentu rynku. Inaczej oceniane jest zapotrzebowanie na osoby wykonujące ogólne czynności administracyjne, a inaczej na specjalistów odpowiedzialnych za samodzielne prowadzenie rozliczeń, procesy kadrowe czy rekrutację pracowników.
Przykładowo samodzielny księgowy musi posiadać kompetencje pozwalające na wykonywanie złożonych obowiązków, często z dużą odpowiedzialnością za poprawność rozliczeń. Ukończenie dowolnego kursu rachunkowości nie oznacza automatycznie gotowości do objęcia takiego stanowiska.
Programiści w równowadze. Czy to oznacza koniec zapotrzebowania na specjalistów IT?
Jednym z ciekawszych wyników gliwickiego Barometru jest klasyfikacja zawodów informatycznych. Programiści zostali zaliczeni do kategorii równowagi. Podobnie oceniono m.in. analityków, testerów i operatorów systemów komputerowych, specjalistów ds. baz danych i sieci komputerowych oraz administratorów stron internetowych.
Nie należy interpretować tego jako informacji, że w Gliwicach nie ma pracy dla specjalistów IT. Równowaga oznacza jedynie, że w ocenie uczestników badania przewidywane zapotrzebowanie powinno być zbliżone do dostępnej podaży pracowników.
Sytuacja poszczególnych kandydatów może się przy tym znacząco różnić. Osoba rozpoczynająca naukę programowania konkuruje o inne stanowiska niż specjalista posiadający kilkuletnie doświadczenie, znajomość konkretnych technologii i portfolio zrealizowanych projektów. Ogólna kategoria zawodowa nie pokazuje wszystkich tych różnic.
Podobnie jest z automatyką i robotyką. Choć Gliwice są kojarzone z działalnością przemysłową i technologiczną, grupa „elektronicy, automatycy i robotycy” również znalazła się w kategorii równowagi. Nie oznacza to braku znaczenia tych kompetencji, lecz określoną ocenę relacji między zapotrzebowaniem a dostępnością pracowników w prognozowanym okresie.
Wniosek jest istotny dla osób wybierających kierunek kształcenia: popularność branży, jej znaczenie dla gospodarki i prognozowany deficyt pracowników to trzy różne kwestie. Można rozwijać perspektywiczną karierę w zawodzie zrównoważonym, ale trzeba rozumieć wymagania konkretnych stanowisk.
Gliwice i powiat gliwicki – podobny region, różne prognozy
Barometr zawodów przygotowuje oddzielne zestawienia dla miasta Gliwice i powiatu gliwickiego. Choć oba obszary są ze sobą gospodarczo powiązane, nie wszystkie grupy zawodowe otrzymały identyczną ocenę.
Dobrym przykładem są sprzedawcy i kasjerzy. W prognozie dla miasta Gliwice trafili do kategorii równowagi, natomiast w powiecie gliwickim zostali wskazani jako zawód deficytowy.
Takie rozbieżności przypominają, że rynek pracy nie kończy się na granicach administracyjnych. Mieszkaniec Gliwic może pracować w jednej z okolicznych miejscowości, a osoba mieszkająca w powiecie codziennie dojeżdżać do miasta. Jednocześnie struktura pracodawców i dostępność kandydatów mogą różnić się między poszczególnymi obszarami.
Sam Barometr nie pozwala jednak ustalić, dlaczego konkretny zawód znalazł się w odmiennej kategorii po obu stronach granicy miasta. Do wyjaśnienia przyczyn potrzebne byłyby bardziej szczegółowe informacje o lokalnym zatrudnieniu i rekrutacjach.
Dla osoby poszukującej pracy praktyczny wniosek jest prosty: warto analizować kilka sąsiadujących rynków, zamiast ograniczać poszukiwania do jednej miejscowości.
Skąd biorą się deficyty, skoro ludzie szukają pracy?
Niedobór pracowników nie zawsze wynika z tego, że na rynku jest zbyt mało osób gotowych podjąć zatrudnienie. Czasami kandydaci są dostępni, ale nie mają wymaganych kompetencji, uprawnień lub doświadczenia. W innych przypadkach problemem okazują się warunki oferowane przez pracodawców.
Pokazuje to ogólnopolski raport Barometru zawodów 2026. Wśród wskazań ekspertów dotyczących przyczyn przewidywanych deficytów 47% odnosiło się do niewystarczającej liczby kandydatów, a 32% do niespełniania przez nich wymagań pracodawców. Kolejne 18% wskazań dotyczyło niechęci do podejmowania pracy w określonym zawodzie.
Są to wyniki ogólnopolskie, a nie odsetki dotyczące wyłącznie Gliwic. Dobrze pokazują jednak mechanizmy, które mogą kryć się za jednym słowem: „deficyt”.
Przykładowo firma może przez wiele miesięcy poszukiwać samodzielnego księgowego, mimo że na rynku są osoby po studiach ekonomicznych. Powodem może być wymaganie doświadczenia w prowadzeniu określonych rozliczeń lub samodzielnym przygotowywaniu dokumentacji finansowej.
Z kolei w zawodach wymagających pracy zmianowej, częstych wyjazdów albo znacznego wysiłku fizycznego problemem może być niewielkie zainteresowanie kandydatów proponowanymi warunkami.
Deficyt nie musi więc oznaczać wysokich wynagrodzeń, łatwej rekrutacji ani możliwości szybkiego wejścia do zawodu bez przygotowania.
Jak wykorzystać Barometr przy wyborze studiów lub zmianie pracy?
Prognoza na jeden rok nie powinna samodzielnie decydować o wyborze ścieżki edukacyjnej, szczególnie gdy przygotowanie do zawodu trwa kilka lat.
Osoba rozpoczynająca studia w 2026 roku będzie wchodziła na rynek pracy w innych warunkach niż te oceniane przez autorów tegorocznego Barometru. Może zmienić się sytuacja gospodarcza, zapotrzebowanie przedsiębiorstw czy dostępność określonych technologii.
Dlatego warto potraktować wyniki jako punkt wyjścia do dalszej analizy. Najpierw należy sprawdzić, jakie zadania wykonuje się w danym zawodzie. Następnie porównać wymagania z rzeczywistych ogłoszeń rekrutacyjnych i ustalić, jakie wykształcenie, doświadczenie lub uprawnienia są potrzebne.
W przypadku zawodów regulowanych szczególne znaczenie mają formalne warunki ich wykonywania. Nie każdy program edukacyjny daje prawo do podjęcia określonej działalności zawodowej. Z kolei w wielu obszarach biznesowych i technologicznych pracodawcy oceniają także praktyczne umiejętności, znajomość narzędzi oraz rezultaty wcześniejszej pracy.
Znaczenie ma również wybór odpowiedniej formy kształcenia. Inne potrzeby ma absolwent szkoły średniej poszukujący pierwszego kierunku studiów, a inne osoba z kilkuletnim doświadczeniem zawodowym, która chce rozwinąć kompetencje w rachunkowości, zarządzaniu czy analizie danych.
Przykładem uczelni oferującej różne ścieżki rozwoju jest Akademia WSB-NLU w Nowym Sączu, prowadząca m.in. studia z zakresu zarządzania i informatyki oraz kształcenie podyplomowe. Wybierając program, warto jednak zwracać uwagę przede wszystkim na jego zawartość, wymagania rekrutacyjne, organizację zajęć i kompetencje, które można dzięki niemu rozwijać.
W przypadku osób posiadających już wykształcenie wyższe jednym z rozwiązań mogą być studia podyplomowe. Istotne jest dopasowanie programu do konkretnej potrzeby zawodowej. Świadectwo ukończenia studiów podyplomowych samo w sobie nie zastępuje wymaganego doświadczenia ani odrębnych uprawnień.
Dobrym sposobem podejmowania decyzji jest również obserwowanie rynku przez dłuższy czas. Jeśli dana grupa zawodowa pojawia się wśród deficytowych w kolejnych edycjach badania, warto sprawdzić przyczyny utrzymywania się takiej sytuacji. Jednoroczna zmiana kategorii może natomiast odzwierciedlać przejściowe uwarunkowania.
Najważniejsza lekcja z gliwickiego rynku pracy
Barometr zawodów 2026 pokazuje, że lokalny rynek zatrudnienia jest bardziej zróżnicowany, niż sugerują popularne opowieści o najbardziej przyszłościowych branżach. Obok niedoborów pracowników ochrony zdrowia, edukacji, transportu czy zawodów technicznych pojawia się zapotrzebowanie na wyspecjalizowane kompetencje z zakresu księgowości i zarządzania zasobami ludzkimi. Jednocześnie część profesji informatycznych, często postrzeganych jako szczególnie perspektywiczne, znajduje się w kategorii równowagi.
Nie jest to sprzeczność. Rynek potrzebuje różnych specjalistów, a sama nazwa zawodu nie mówi jeszcze wszystkiego o możliwościach znalezienia pracy.
Dla mieszkańców Gliwic najrozsądniejszym podejściem jest łączenie wiedzy o lokalnym zapotrzebowaniu z analizą konkretnych ofert, własnych predyspozycji i wymagań zawodowych. Barometr pomaga dostrzec możliwości, ale nie wybiera kariery za człowieka.
Materiał partnera
Komentarze (0) Skomentuj