Kryzys pod pełną kontrolą. Politechnika Śląska otwiera unikalne laboratorium JAŚMIN Data dodania: 2026-06-10

Na Politechnice Śląskiej uroczyście otwarto laboratorium Wielośrodowiskowego Zautomatyzowanego Systemu Zarządzania Kryzysowego JAŚMIN. To pierwsze tego typu miejsce na uczelni w południowej Polsce, które posłuży do kształcenia przyszłych specjalistów z zakresu bezpieczeństwa.

Podczas inauguracji placówki obecni byli przedstawiciele jednostek zajmujących się ratownictwem, służb oraz wojewoda śląski. Rektor Politechniki Śląskiej, prof. Marek Pawełczyk, zwrócił uwagę, że zarządzanie kryzysowe i bezpieczeństwo publiczne nie dotyczą wyłącznie konfliktów zbrojnych, lecz wielu zdarzeń wymagających sprawnej koordynacji i właściwej reakcji.

System Zarządzania Kryzysowego JAŚMIN jest zaawansowanym rozwiązaniem teleinformatycznym. Obecnie korzysta z niego 16 jednostek naukowych oraz instytucji związanych z zarządzaniem kryzysowym w całej Polsce. Narzędzie to znajduje zastosowanie zarówno w celach wojskowych, jak i cywilnych, pozostaje w pełni kompatybilne z rozwiązaniami Unii Europejskiej oraz NATO, wspiera dowodzenie akcjami ratowniczymi, planowanie działań, a także monitorowanie zagrożeń oraz stanu sił i środków, opiera się na informacjach pozyskiwanych na żywo z terenu za pomocą dronów, tabletów, telefonów czy bezpośrednio od samych ratowników, integruje różnorodne dane w jednym środowisku – od infrastruktury krytycznej (np. elektrownie) po obiekty bezpieczeństwa lokalnego, takie jak schrony, syreny alarmowe czy zabytki.

Jak podkreśla współtwórca systemu, Łukasz Blechman z firmy Teldat, rozwiązanie to sprawdziło się już w rzeczywistych warunkach. Z systemu JAŚMIN w pełni korzystają Wojska Obrony Terytorialnej, a samo narzędzie wspierało działania służb m.in. podczas operacji Feniks w trakcie powodzi w 2024 roku. Narzędzie umożliwia bieżące analizowanie sytuacji oraz aktualizację danych w czasie rzeczywistym.

Nowa przestrzeń jest już w pełni gotowa do działalności dydaktyczno-badawczej. Opiekę merytoryczną nad laboratorium objęła dr Maja Taraszkiewicz-Łyda z Katedry Inżynierii Bezpieczeństwa.
Przedstawiciele Wydziału Górnictwa, Inżynierii Bezpieczeństwa i Automatyki Przemysłowej podkreślają, że laboratorium ma ogromne znaczenie dla kształcenia studentów. Dr hab. inż. Małgorzata Wyganowska zaznacza, że studenci zyskają możliwość uczestniczenia w symulacjach realnych zagrożeń, takich jak pożary, powodzie czy niebezpieczeństwa dla infrastruktury krytycznej. Pozwoli to żakom na zdobycie praktycznych umiejętności reagowania i koordynowania działań w ich przyszłej pracy zawodowej.

Dodatkowo, dzięki połączeniu sieciowemu z innymi jednostkami dysponującymi systemem JAŚMIN, uczelnia będzie mogła prowadzić wspólne symulacje sytuacji kryzysowych i ściśle współpracować z zewnętrznymi instytucjami.

Wojewoda śląski Marek Wójcik wyraził zadowolenie z powstania miejsca, które umożliwi świetne przygotowanie kadr do działań związanych z zarządzaniem kryzysowym przy użyciu nowoczesnych narzędzi.

St. bryg. Arkadiusz Korzeniewski, komendant miejski Państwowej Straży Pożarnej w Katowicach, ocenił, że uczelniany system jest niezwykle zaawansowanym narzędziem integrującym wiele służb. Zwrócił on również uwagę na wieloletnią współpracę Politechniki Śląskiej ze strażą pożarną. Działania te przynoszą obustronne korzyści – studenci uczelni poznają praktyczny wymiar zawodu, podczas gdy sami strażacy zyskują możliwość czerpania z akademickiej wiedzy naukowej i teoretycznej.