Uprzejmie donoszę, że... Data dodania: 2020-10-28

Anonimy to dla wielu instytucji sposób pozyskiwania cennych informacji.

Piszą wszyscy na wszystkich. Sąsiedzi na sąsiadów, pracownicy na pracodawców, członkowie rodziny na swoich krewnych, przedsiębiorcy na konkurencję, pracownicy na szefów, a kochankowie na byłych partnerów... 

Choć większość z nas brzydzi się donosami i anonimami, nie akceptując ich w życiu codziennym, to niektóre instytucje korzystają z nich na co dzień.

- Nie zdradzę tajemnicy, mówiąc, że dla policji anonim to jedno z pożądanych i wykorzystywanych na co dzień źródeł informacji – mówi podinspektor Marek Słomski, rzecznik prasowy gliwickiej komendy miejskiej. - W zasadzie każdy jest sprawdzany. Większość dotyczy miejsca pobytu ukrywających się przed wymiarem sprawiedliwości, handlujących narkotykami. Ważne w naszej pracy są specjalne anonimowe skrzynki mailowe „powiadom nas”, z których obywatele korzystają, gdy publikujemy wizerunek osoby podejrzewanej o przestępstwo.

Słomski mówi, że bywają doniesienia zabawne. - Kiedyś pewna gliwiczanka informowała policję, prosząc o odzyskanie złotego zęba, którego miał jej podczas snu wyrwać eksmąż. Inna gliwiczanka pisała na sąsiadów, którzy rzekomo mieli czyhać na jej życie i przez kanały wentylacyjne pompować do mieszkania rozrzedzone gazy bojowe. 

Ludzie piszą anonimy do gliwickich urzędów skarbowych. - W ubiegłym roku wpłynęło ponad 300 takich informacji, a w bieżącym już około 200 – wylicza Michał Kasprzak, rzecznik prasowy Izby Administracji Skarbowej w Katowicach. 

- Najczęściej pojawiają się donosy związane z prowadzeniem niezarejestrowanej działalności gospodarczej, nieodprowadzaniem podatku z wynajmu lokali mieszkalnych, brakiem wydruku paragonów z kasy fiskalnej oraz niewystawianiem faktur dokumentujących sprzedaż. Spora liczba anonimów opisuje również nieprawidłowości w firmach, w tym zatrudnianie pracowników na czarno czy ujmowanie w kosztach firmowych prywatnych wydatków. 

Stale aktualne jest „kapowanie” na sąsiadów, którzy, w ocenie osoby składającej zawiadomienie, żyją ponad stan. Ktoś np. kupił samochód czy mieszkanie, a zdaniem piszącego anonim, dochody tej osoby są niewspółmierne do poniesionych wydatków.

Urzędnicy skarbowi nie bagatelizują niepodpisanych listów. Praktycznie każdy z nich jest badany. W przypadku najmniejszej wątpliwości podejmowane są czynności kontrolne. Większość z nich nie znajduje jednak potwierdzenia w rzeczywistości.

„Krew mnie zalewa. Jak może być taka niesprawiedliwość. Nasz sąsiad XY jest zdrowy jak koń, a ma rentę. Rozbija się bardzo drogim samochodem, ma ich kilka. Pije, rozrabia, udaje wielkiego cwaniaka”, napisał do ZUS pewien zatroskany obywatel.

- Każda korespondencja jest czytana i weryfikowana - zapewnia Beata Kopczyńska, regionalny rzecznik prasowy ZUS w województwie śląskim. - Stoimy na straży pieniędzy publicznych i nie możemy ignorować faktów zawartych w donosach. 

Najczęściej ich autorzy sygnalizują przypadki zatrudniania na czarno, zaniżania kwot wynagrodzeń. W ostatnich miesiącach mnożą się anonimy wynikające np. z wyłudzeń świadczeń postojowych.

Duża część donosów dotyczy niewłaściwego wykorzystywania zwolnienia lekarskiego. Ktoś przesyła zdjęcia sąsiada będącego na zasiłku chorobowym, a jadącego traktorem albo remontującego dach. Inny wysyła fotki znajomego z Facebooka, który, będąc na L4, pojechał na zagraniczne wczasy. Kolejny donosi, że pan X na zwolnieniu lekarskim uczestniczył w ceremonii pogrzebowej. Albo pani Y informuje, że sąsiad, mimo że był na chorobowym, zrobił remont w jej mieszkaniu.

Ludzie piszą anonimy do Państwowej Inspekcji Pracy. - Dotyczą one najczęściej nieprzestrzegania przepisów prawa przez pracodawców oraz nielegalnego zatrudniania – mówi Piotr Kalbron, p.o. okręgowego inspektora pracy.

Reakcja na taką korespondencję, jak twierdzi PIP, zależy od treści. Jeżeli zawiera informację o naruszeniu przepisów bhp, które mogą stanowić zagrożenie zdrowia i życia, wtedy podejmowane są czynności kontrolne. Identycznie jeśli z treści listu wynika, że dochodzi do naruszenia innych przepisów, np. dotyczących wypłaty wynagrodzenia. Wśród osób kierujących anonimy do PIP coraz powszechniejsza jest świadomość, że dane składających skargę podlegają ochronie i nie są ujawniane przez inspektora pracy bez pisemnej zgody skarżącego.

Jeden z zabawniejszych anonimów, jaki kilka lat temu wpłynął do inspekcji na naszym terenie, był autorstwa niezadowolonego klienta jednej z wróżek działających w województwie. Pewnie wróżby nie sprawdziły się, w efekcie czego były klient rozesłał anonimy z żądaniem przeprowadzenia kontroli do rozmaitych urzędów, w tym inspekcji pracy.