Koronawirus zmieni świat. Bez wątpienia w znacznie większym stopniu w nasze życie wkroczy technologia. Upowszechni się model pracy zdalnej, liczba podróży służbowych spadnie na rzecz telekonferencji. Mówi się o przyspieszeniu cyfryzacji branży medycznej i edukacyjnej. Już można zaobserwować zmiany mentalności pacjentów, choćby w korzystania z wideo -, czy teleporad medycznych oraz e-recept.
Więcej rzeczy będziemy robić bez wychodzenia z domu. I nie chodzi tylko o zakupy. W czasie pandemii uświadomiliśmy sobie, jak wiele jest spraw urzędowych, które można załatwić online. Teraz w ślad za coraz powszechniejszą cyfryzacją administracji w Polsce powinno iść prawo, na wielu płaszczyznach nieprzystające do postępu technologicznego.
Kiedy koronawirus sparaliżował świat, większość urzędów zamknęła się dla obywateli i do niezbędnego minimum ograniczyła kontakt z nimi. By nie było paraliżu, pomogła e-administracja, do czasu pandemii wykorzystywana przez urzędników czy petentów w sposób ograniczony.
Teraz Ministerstwo Cyfryzacji zachęca do pozostania w domach i korzystania z rozwiązań internetowych. W efekcie liczba profili zaufanych (podstawa do załatwienia sprawy online) przekroczyła sześć milionów. Tylko w trzech pierwszych miesiącach tego roku założyło je ponad milion Polaków, z czego najwięcej, bo ponad pół miliona, w marcu. Liczba osób załatwiających urzędowe sprawy w taki sposób jest jednak dużo większa. Przypomnijmy, że od 12 lat można rozliczać przez internet deklaracje podatkowe. W tzw. międzyczasie pojawiały się kolejne e-usługi, jak składanie wniosków na świadczenie 500 i 300 plus.
Promocja e-usług w Polsce jednak kuleje, szczególnie na poziomie samorządów lokalnych, tych biedniejszych, gdzie „zbytki” są na dalszym planie. Liczą się przede wszystkim inwestycje (drogi, chodniki, oświetlenie), które widać i które stanowią najlepszą promocję podczas wyborów. Inna rzecz to mentalność samych obywateli – dla wielu wciąż najważniejsze są papier, pieczątka i podpis urzędnika. Dotyczy to przede wszystkim ludzi starszych.
Poza tym e-usługi nie zawsze wychodzą naprzeciw petentom. Trzeba zrewidować sporo przepisów dotyczących funkcjonowania administracji. Niektóre sprawy wymagają korekt ze strony ustawodawcy. Na przykład prawo geodezyjne pozwala na wykonywanie wielu czynności elektronicznie, ale już przy prawie budowlanym pojawiają się przeszkody. Takich problematycznych kwestii jest więcej. Potwierdza to Łukasz Oryszczak, rzecznik prasowy prezydenta Gliwic.
– W większości samorządy są przygotowane do świadczenia usług drogą elektroniczną, ale nadal pojawiają się bariery w dynamicznym rozwoju e-administracji – mówi rzecznik. – Pierwsza to prawo. Wiele spraw wciąż wymaga bezwzględnego osobistego stawiennictwa w urzędzie. Epidemia powinna stanowić impuls do zmian prawa krajowego, choć, co chcę podkreślić, i tak sporo w tej dziedzinie zrobiono. Druga rzecz to podejście mieszkańców. Do tematu e-administracji wciąż z dużą rezerwą.
Oryszczak dodaje, że obecna sytuacja powoduje, iż z elektronicznego sposobu załatwiania urzędowych spraw korzysta większa liczba petentów.
– Można założyć, że jeśli ktoś skorzystał z takiej możliwości raz, zmuszony sytuacją, w przyszłości będzie to robił chętniej.
Lista spraw, jakie można załatwić elektronicznie, jest długa. Można ją znaleźć w Biuletynie Informacji Publicznej – z podziałem na sprawy w całości oraz częściowo załatwiane zdalnie. Ich katalog wciąż się zresztą zwiększa. Ostatnio poszerzono zakres działalności internetowego sklepu geodezyjnego. Za jego pośrednictwem można zamówić wypisy z odpowiednich rejestrów dla działek, budynków i lokali, wyrysy z mapy ewidencyjnej, mapy zasadnicze i wiele innych dokumentów czy danych. Materiały są dostępne w wersji papierowej lub elektronicznej. Część jest bezpłatna, jak portale Gliwice 3d i Ukośne. pl oraz Retromapy.
W marcu udostępniono możliwość składania wniosków o dostęp do danych podmiotowych zarówno dla osób fizycznych, jak i przedsiębiorców. Wcześniej w tym zakresie sklep obsługiwał jedynie osoby fizyczne. Dzięki temu rozwiązaniu zwiększyła się liczba wniosków składanych za pośrednictwem sklepu – w grudniu 2019 r. złożono 25 takich zamówień, w styczniu br. – 59, a w kwietniu aż 124.
– W pełni elektronicznie można zgłosić zbycie i, od roku 2020, nabycie pojazdu – informuje Oryszczak. – Choć możliwość taka istniała jeszcze przed pandemią, obecnie tego rodzaju zgłoszeń jest więcej. Przykładowo: w 2018 roku wpłynęło do wydziału komunikacji pocztą, w wersji papierowej i elektronicznej, 1836 zgłoszeń zbycia pojazdu, z czego 215 w formie elektronicznej. Rok później było ich 1836, z czego 375 elektronicznie. W pierwszych miesiącach bieżącego roku wpłynęły 3503 zgłoszenia zbycia i nabycia pojazdu, z czego aż 1499 drogą elektroniczną.
Urzędnicy odnotowują również zwiększoną liczbę korespondencji mailowych. Dla porównania: w kwietniu 2018 zewidencjonowano 1513 zwykłych maili oraz 601 opatrzonych podpisem elektronicznym (Sekap/ePUAP). Rok później odpowiednio 1488 i 1084. W kwietniu br. zwykłych e-maili wpłynęło 1920 i aż 2214 opatrzonych podpisem elektronicznym.
Rzecznik prezydenta informuje, że w obecnej sytuacji dopuszczono możliwość zrealizowania niektórych spraw częściowo elektronicznie. Przykładem są wnioski o wydanie zaświadczeń z ewidencji ludności (np. dotyczących zameldowania).
– Do niedawna, aby uzyskać taki dokument, należało udać się do urzędu. Teraz można wniosek przesłać elektronicznie, z odpowiednimi dokumentami w załączeniu. Zaświadczenie należy jednak odebrać osobiście, w ustalonym z urzędnikiem terminie.
Czy musiało dojść do pandemii, by ludzie zobaczyli, ile można załatwić bez wychodzenia z domu? Specjaliści przyznają, że przymus zadziałał motywująco nie tylko na petentów, ale także na urzędy.
– E-administracja się rozwinie, a gliwicki urząd miejski z pewnością będzie ją promował – zapewnia Oryszczak.
(san)
Komentarze (0) Skomentuj