Od Jakubowskiego do Buksy. Foto Nowiny Gliwickie

Fotoreporter musi kochać życie, smakować je, trzymać za gardło, często z nim igrać. Musi kochać ludzi, bo to oni są nieskończonym źródłem inspiracji.  Fotoreporter żyje chwilą, którą  dla pokoleń czyni nieśmiertelną. Siedmiu fotoreporterów Nowin Gliwickich prowadzi nas w inne światy, każdy oddał gazecie cząstkę siebie.

Stanisław Jakubowski ma 87 i  wciąż czujność tak charakterystyczną dla fotoreportera. Urodził się  w Krakowie, ale przez 31 lat mieszkał w Gliwicach (1946 – 1977),  przez pięć był związany z „Nowinami Gliwickimi”. Jego spotkanie z fotografią zaczęło się w Gliwickim Towarzystwie Fotograficznym (należeli do niego Piotr Janik i przez krótki czas Jan Suchan). Pracował dla Centralnej Agencji Fotograficznej (od  kwietnia 1966 roku),  w 1970 za reportaż „Wyrwani śmierci” (o katastrofie w kopalni Generał Zawadzki) otrzymał złoty medal na World Press Photo. Do 2008 roku, kiedy nagrodę  w tym konkursie wręczano innemu Ślązakowi gliwiczaninowi Rafałowi Milachowi, był jedynym Polakiem, któremu ją przyznano. W 1994 roku zakończył etatową pracę.  

   

Janik urodził się w 1923 r. w Zakopanem, tam kończy szkołę średnią i pracował w znanym zakopiańskim atelier Henryka Schabenbeka, członka Foto  – Klubu Polskiego. Po wojnie, w 1945 roku, z matką i dwoma siostrami,  przeniósł się do Gliwic. Od 1951 roku już jako zawodowy fotograf włączył się aktywnie w działalność fotograficzną i artystyczną, współzakładał osławione Gliwickie Towarzystwo Fotograficzne, a od 1954 roku brał nagrody w krajowych i światowych konkursach fotograficznych, wystawiał też  swoje prace m.in. w Anglii, Argentynie, Austrii, Francji, USA, Szkocji i ZSRR. Był wnikliwym obserwatorem i komentatorem rzeczywistości i ta cecha sprawiła, że  związał się z „Nowinami Gliwickimi”. Od 1960 roku aż do nagłej śmierci w styczniu 1981 roku ( Janik miał wtedy 59 lat) był fotoreporterem NG, ale także jednoosobowo prowadził dział łączności z czytelnikami. 

Tak jak Janika spowijała chmura papierosowego dymu, tak  nieodłącznym atrybutem Jasia, oprócz olbrzymiej torby ze sprzętem fotograficznym, była fajka. Z tygodnikiem  związany przez 40 lat. Urodził się 20 lutego 1944 r. w Boniowicach k. Kamieńca.  Pierwsze zdjęcia zrobił gdy miał 7 lat. Ojciec wrócił wtedy z Francji z prezentem: dwoma  profesjonalnymi  aparatami fotograficznymi  Kodak i Agfa, dla Jasia i jego brata. Sami zrobili  powiększalnik i tak się zaczęło. Pracował krótko w Powiatowej Radzie Narodowej, a potem w Zakładzie Inżynierii Chemicznej gliwickiego oddziału Polskiej Akademii Nauk, gdzie przez cztery lata jego kolegą zza biurka był były premier Jerzy Buzek. Tam prowadził Laboratorium Filmowo-Fotograficzne. Z PAN-u odszedł „na swoje” – przejął zakład fotograficzny przy ul. Matejki, należący wówczas do Wojewódzkiej Spółdzielni Fotografów zawodowych „FOTOPLAN”.  W 1968 r., zaczął swoją przygodę z „Nowinami Gliwickimi”  Odszedł podobnie jak jego nauczyciel, Piotr Janik, 14 grudnia 2009 roku zmarł na zawał serca. 

Miał trudne zadanie: wejść w życie redakcji, gdzie przez cztery dekady królował, niepodzielnie, Suchan. Ale spróbował zmierzyć się z wyzwaniem. Surma skończył Policealną Szkołę Fotografii „Fotoedukacja” w Katowicach oraz Policealne Studium Informatyczne w Gliwicach. Był więc nie tylko fotoreporterem, ale też  informatykiem i operatorem video.  Pracę w redakcji  rozpoczął w lutym 2010 roku. Poświęcił się reporterce bez reszty, był do dyspozycji praktycznie dzień i w nocy, mówił, że ta praca daje kopa, ale też uczy ludzi i pozwala na budowanie siatki kontaktów. Z czasem wyspecjalizował się o portretach i zdjęciach typu natura. Z redakcją pożegnał się w 2015 roku. Wielką pasją Surmy jest teatr –  praktycznie od najmłodszych lat występuje  na różnych scenach. Od kilku lat jest związany z Teatrem Nowej Sztuki, który założył i prowadzi Dariusz Jezierski.

Ogień i woda. Ogniem był Daniec, wodą Surma. Zdzisław fotografować lubił od zawsze, ma do tego sporo cierpliwości, jest wytrwały, żeby nie powiedzieć wszędobylski, ale to akurat dla fotoreportera zaleta. Robi tysiące zdjęć - jego archiwum to prawdziwy skarb. Z „Nowinami” był związany od 2010 do 2015 roku, choć do dziś jest naszym fotograficznym współpracownikiem. 

Pracował dla tygodnika tylko przez rok ( 2015 – 2016). Fotografowanie było dla niego „produktem ubocznym”, bo pracował jako operator video, przygotowując filmy na stronę internetową, ale bardzo w nim zasmakował.  

    

Z „Nowinami Gliwickimi” związany od 15 lat, z fotografią – od zawsze. Z aparatem się nie rozstaje, niemal zawsze ma go przy sobie, czego efekty można zobaczyć na jego profilu na Facebooku. Klimatyczne, wysmakowane zdjęcia pokazują ludzi i miejsca, przede wszystkim Gliwice, rodzinne miasto. Interesujące portrety i znane budowle Michał odkrywa na nowo. 

Fotografowanie to dla niego przede wszystkim kapitalny sposób na spędzenie czasu: można tak spacerować z aparatem i polować na interesujący temat. To również dobry sposób na sprawdzenie się w różnych gatunkach fotografii. Czy podoła i czy jego zdjęcia spodobają się innym. 

Prócz fotografii Michał spełnia się w grafice i… kuchni – w tej drugiej nie pod przymusem, lecz z miłości do jedzenia. 

Jest żonaty, ma dwoje dzieci – Julkę i Mikołaja. 18-letnią córkę już nauczył fajnych światów – fotograficznego oraz kulinarnego. Niedługo przyjdzie czas na siedmioletniego syna.