Masz niepełnosprawne dziecko - zapłacisz więcej Data dodania: 2020-09-07

Podczas lipcowej sesji gliwiccy radni przyjęli uchwałę określającą średnią cenę paliwa dla naszego miasta. Dokument nie zawiera jednak (jak mogłaby sugerować nazwa) wskazań dla stacji benzynowych co do narzuconych przez samorządowców cen paliw. W takim razie co to za dokument i czego dotyczy?

Konieczność jego przyjęcia wynika z zeszłorocznej nowelizacji ustawy o prawie oświatowym, która ujednoliciła na terenie naszego kraju sposób określania wielkości zwrotów kosztów, wypłacanych przez gminy rodzicom uprawnionych dzieci. – wyjaśnia prezydent Adam Neumann. – Wprawdzie o nowelizację przepisów w tym zakresie od lat zabiegali m.in. opiekunowie dzieci niepełnosprawnych, a także wskazywały na nią wyroki Trybunału Konstytucyjnego, jednak z analizy zapisów ustawy, a także realnego jej zastosowania wynika, że intencyjność wnioskodawców i decyzje ustawodawcy znów rozminęły się z oczekiwaną klarownością przepisów, na podstawie których samorząd może wspierać najbardziej potrzebujących.

No to zacznijmy matematykę. Kwota zwracana rodzicom lub opiekunom obliczana jest teraz na podstawie wzoru, który jest pochodną liczby kilometrów między domem a placówką oświatową. Przepisy różnicują jednak sytuacje, gdy rodzice dowożą dziecko do szkoły czy przedszkola leżącego przy drodze, którą jadą do pracy, a jaką podróżowaliby także, gdyby podopiecznego nie wozili (wówczas zwrot kosztów się nie należy), od przypadków, kiedy dowożenie zwiększa przejechane kilometry – wtedy zwrot należy się właśnie za te kilometry. Ich liczba będzie mnożona przez cenę paliwa (zużywanego na kilometr) właściwego dla pojazdu, którym jeździ dziecko. Cenę ustalają natomiast radni, na podstawie średniej danego rodzaju paliwa w mieście czy gminie.

Sam zamysł ujednolicenia i doprecyzowania przepisów wydaje się być jak najbardziej słuszny, ale diabeł tkwi w szczegółach. Przyjęte rozwiązania są niepotrzebnie skomplikowane! Przykładowo: wprowadzony wzór obliczania zwrotu poniesionych kosztów zakłada m.in. uwzględnienie średniej ceny paliwa w gminie oraz średniego spalania samochodu. Niestety, ustawodawca nie tylko nie stworzył ani nie wskazał oficjalnych źródeł, z których dane miałyby być czerpane, ale nie podał nawet sposobu, w jaki gminy powinny te zmienne samodzielnie określić! Z tego powodu samorządowcy muszą posiłkować się indywidualnymi ustaleniami. Przyjęta przez naszych radnych lipcowa uchwała określa średnią cenę paliwa w Gliwicach. Założono, że w roku szkolnym 2020 / 2021 będzie ona (na potrzeby rozliczeń z rodzicami) wynosiła odpowiednio: dla etyliny 95 – 4,17 zł za litr, etyliny 97 – 4,47 zł, oleju napędowego – 4,13, a LPG – 1, 93. 

– Może i w lipcu paliwa tyle kosztowały w naszym mieście, ale to już historia! Teraz benzyna, olej i gaz są o kilkadziesiąt groszy droższe i nic nie zapowiada, żeby te ceny miały nagle spaść – mówi pan Krzysztof, ojciec niepełnosprawnego dziecka, które dowozi codziennie do szkoły. 

Mój rozmówca zwraca uwagę na jeszcze jeden aspekt nowych przepisów. Jego zdaniem, uzależnienie wysokości zwrotu od tego, czy rodzic łączy przewóz z dojazdem do pracy, nie tylko dodatkowo ograniczy wypłacane kwoty tak, że w wielu przypadkach wyniosą one tylko kilkanaście groszy dziennie, ale może prowadzić do nielogicznego i niemożliwego do zweryfikowania przewożenia dziecka do szkoły w innych godzinach, niż dojazd do pracy lub… poświadczenia przez opiekunów nieprawdy. 

 – Mam niepełnosprawnego syna, codziennie dowożę go do szkoły specjalnej – mówi pani Anna. – Nowe przepisy nie pokryją nawet kosztów paliwa! Czy tak trudno zrozumieć, że rodziców, którzy mają dzieci chore, nie stać na nowe auta i jeżdżą starymi, kilkunastoletnimi, spalającymi znacznie więcej, niż określa to producent. I jeszcze jedno: gdzie amortyzacja samochodu? Przecież wymiana oleju, opon, naprawy bieżące to też koszty, których żaden z naszych polityków nie wziął pod uwagę. 

Pani Annie wtóruje Arkadiusz, ojciec niepełnosprawnej dziewczynki. – Po zmianie przepisów zabiorą mi około 70 proc. zwrotu kosztów dowożenia. To, co teraz dostanę, wystarczy, by zatankować samochód na tydzień. Ten algorytm utworzyły jakieś cymbały. Przypomnę, że zwrot kosztów dowozu niepełnosprawnego ucznia do szkoły nie jest luksusem, tylko konstytucyjną zasadą równości dostępu do edukacji. Tu nie ma żadnego zysku dla rodziców! Jak można tak traktować niepełnosprawnych.

Rozpoczęty wczoraj rok szkolny będzie pierwszym, w którym wszyscy rodzice korzystający ze zwrotu kosztów otrzymają środki finansowe na nowych zasadach. Dotychczas nasze miasto stosowało prosty (i jak się okazuje z perspektywy czasu – bardziej opłacalny dla opiekunów) sposób obliczania zwrotu, tj. przez powiązanie tej kwoty z trzema wskaźnikami: odległością między szkołą a miejscem zamieszkania, obecnością dziecka, odpowiednią i powszechnie stosowaną stawką ryczałtu za paliwo, określoną w rozporządzeniu ministra infrastruktury. 

– Niestety, obecne rozwiązanie, choć oparte o dobre przesłanki, w starciu z rzeczywistością nie spełniło związanych z nim oczekiwań żadnej ze stron – ani samorządów, ani rodziców dzieci niepełnosprawnych. Zamiast rzeczywistej poprawy systemu prawnego i losu najbardziej potrzebujących znów wprowadzono nieprzemyślany i kuriozalny przepis, niespełniający oczekiwań żadnej ze stron – podsumowuje prezydent Neumann.

O możliwość ewentualnych zmian w miejskiej uchwale zapytaliśmy także przewodniczącego rady miasta. Niestety, przepisy są nieubłagane – ministerialny algorytm nie pozwala na jakiekolwiek zmiany. Tematowi z pewnością będziemy się jeszcze przyglądać, bo ceny paliw na stacjach benzynowych w Gliwicach to dzisiaj średnio 4.34-4.54 (95), 4.19-4.44 (ON) i 1.89-1.96 (LPG).

(san)