Jak Polak z Romem i Ukraińcem. W tej szkole wszyscy czują się pełnoprawnymi jej członkami

Gliwice przez wieki były mieszanką ludzi, kultur, obrzędowości i języka. Mimo upływu lat wielokulturowość naszego miasta wciąż zaskakuje. Niezwykle ważną rolę w jej budowaniu odgrywa pewna gliwicka szkoła, która już od 10 lat udanie realizuje program integracji mniejszości narodowych i etnicznych. Korzystają na tym wszyscy…

Z Aleksandrą Szyszką, dyrektorką Zespołu Szkolno-Przedszkolnego nr 12 w Gliwicach rozmawia Andrzej Sługocki.

Dziesięć lat temu, dzięki współpracy miasta i Stowarzyszenia Romów w Gliwicach, w dawnym Gimnazjum nr 10 przy ul. Lipowej (obecnie SP nr 15 w Zespole Szkolno-Przedszkolnym nr 12), powstała świetlica integracyjna „Pod Lipami”. Miejsce, w którym dzieci polskie i romskie mogą się spotykać i rozwijać. Początkowo było sporo nieufności, bo zapisani do niej byli wyłącznie ci drudzy. Dziś na prowadzone zajęcia  i warsztaty uczęszczają zarówno dzieci romskie, jak i mali sympatycy tej kultury w Gliwicach.

Wtedy, gdy zaczynaliśmy mieliśmy tylko dwójkę dzieci romskich. Dużo więcej chodziło do innych gliwickich szkół, ale tam nikt nie chciał współpracować ze Stowarzyszeniem Romów. Ja z moimi nauczycielami spróbowałam i z perspektywy czasu twierdzę, że było to bardzo dobre posunięcie. Zawsze szukałam możliwości organizowania ciekawych i bezpłatnych zajęć pozalekcyjnych dla moich uczniów. A świetlica integracyjna dawała takie możliwości, bo była nie tylko dla dzieci romskich, ale również polskich. Stowarzyszenie przyszło do mnie z ministerialnym grantem, który umożliwiał realizację wielu świetnych pomysłów. W związku z powstaniem świetlicy uczniowie mojej szkoły bardzo zyskali. 

Dziesięć lat temu do gliwickich szkół uczęszczało 14 dzieci pochodzenia romskiego. Teraz do świetlicy „Pod Lipami” zapisanych jest kilkadziesiąt, w tym połowa romskich. Zatrudniliśmy asystenta edukacji romskiej. Zajęcia są teraz prowadzone 4 razy w tygodniu po południu. Ich uczestnikami opiekują się nauczyciele, którzy dbają, aby codzienna nauka łączyła się też z rozwijaniem pasji i wrodzonych talentów. Dzieci mają zapewniony udział w ciekawych warsztatach, wycieczkach. Silny akcent kładziony jest również na promocję kultury romskiej i integrację z mieszkańcami całych Gliwic.   

Dzieci ukraińskich mamy w szkole coraz więcej. W tym roku 25. Na mocy przepisów MEN możemy zatrudniać tzw. asystentów międzykulturowych. Wykorzystując te możliwości zatrudniliśmy 3 osoby na stanowiskach pomocy nauczyciela dla dzieci ukraińskich oraz jako czwartą - ukraińską nauczycielkę mieszkającą w Polsce. Z jej inicjatywy organizujemy lekcje ukraińskiego dla uczniów pochodzących z tego kraju. Przedsięwzięcie wsparło finansowo miasto. Dziś jesteśmy już krok dalej. Na wniosek rodziców piętnaścioro dzieci polskichz SP 15 uczy się ukraińskiego jako języka mniejszości narodowej! Jesteśmy jedyną szkołą na Śląsku, która realizuje takie przedsięwzięcie.

Mamy kontakt ze szkołą w miejscowości Brody. W ubiegłym roku na własny koszt przyjechali do nas z zespołem pieśni i tańca Dyvograj  i dali fantastyczny występ podczas „Gliwickiego tygla kultur i smaków”, który odbywał się w CH Forum.  Występowali również dla naszych uczniów, w szkole. W tym roku pandemia storpedowała nieco naszą współpracę, ale liczę, że rychło do niej wrócimy.

Jego celem jest przygotowanie placówki na przyjęcie uczniów, wywodzących się z różnych kręgów kulturowych oraz integracja z naszą społecznością szkolną. W ramach projektu opracowaliśmy m.in broszurę, skierowaną do rodziców i uczniów przybywających do nas z zagranicy, w której ujęliśmy podstawowe informacje na temat polskiego systemu edukacji, wraz z krótkim przewodnikiem po szkole. Musimy burzyć stereotypy. Nie jest prawdą, że uczniowie wywodzący się z mniejszości, np.  romscy czy ukraińscy to zagrożenie i problem. Często są bardzo dobrymi uczniami, wzbogacającymi nas o nowe doświadczenia. Budują naszą świadomość i wiedzę o historii i kulturze.