Według raportu Najwyższej Izby Kontroli dzieci w szkołach mają dramatycznie słabą jakość opieki zdrowotnej. W Gliwicach, pozornie, sytuacja jest zupełnie inna – 98 proc. szkół posiada gabinet pielęgniarski. Problem w tym, że w wielu z nich higienistki są jak yeti – uczniowie o nich słyszą, ale nie spotykają.
Wiek szkolny to szczególny okres w życiu człowieka. Również ze względu na kondycję zdrowotną. Intensywny rozwój fizyczny i psychiczny sprawia, że powstają albo dochodzą do głosu zaburzenia, które bez wczesnej diagnozy i leczenia mogą w przyszłości doprowadzić do choroby lub niepełnosprawności. Dlatego tak ważna jest opieka zdrowotna w życiu młodego człowieka. I nie chodzi tylko o zapewnienie dzieciom i młodzieży właściwego leczenia, ale eliminowanie czynników ryzyka powstawania chorób i urazów, a jeżeli już do nich dojdzie – do wczesnego wykrywania.
W profilaktyce i kształtowaniu postaw prozdrowotnych dużą rolę ma medycyna szkolna. Do 1999 jej model uchodził za wzorcowy. Dzieci i młodzież znajdowały się pod opieką lekarzy i dentystów. Reforma służby zdrowia zlikwidowała ich obecność w szkołach. Dopuszczona została jedynie działalność pielęgniarek i higienistek szkolnych, o którą powinien zadbać dyrektor placówki.
Tymczasem według ustaleń Najwyższej Izby Kontroli poziom opieki w tym względzie jest fatalny. W ponad połowie podstawówek nie ma gabinetów pomocy przedlekarskiej, a na wsiach brakuje ich w niemal 70 proc. placówek. Problemy stwarza niedostatek personelu.
Czy również w Gliwicach są powody do niepokoju? Na pierwszy rzut oka stan higieny szkolnej w naszym mieście wygląda wręcz wzorcowo. Ale czar pryska, gdy gabinety wziąć lupę.
Spośród 43 szkół publicznych tylko w jednej uczniowie (Zespół Szkół Ogólnokształcących nr 5) nie posiadają opieki higienistki, a w kolejnej (SP 9) zatrudnienie pielęgniarki finansują rodzice. W pozostałych (w tym zespołach szkolno–przedszkolnych) higienistki pracują na podstawie delegacji z macierzystych placówek zdrowotnych w ramach kontraktu NFZ.
W wielu placówkach korzystanie z pomocy przedlekarskiej ma symboliczny wymiar. Iluzoryczną czyni ją czas pracy pielęgniarek, całkowicie niedopasowany do godzin pracy szkoły.
Tylko w 13 ze szkół gabinety czynne są codzienne, przy czym otwarte są przez osiem godzin, a dalsze dwa co najmniej siedem. Pozostałe pracują do sześciu godzin. Z reguły pielęgniarka przychodzi kilka razy w tygodniu i to tylko na kilka godzin. W trzech szkołach gabinet czynny jest przez cztery dni, a aż w 60 proc. zaledwie w co drugi dzień lub rzadziej. W minimalnym wymiarze – jeden dzień w tygodniu przez cztery godziny – pracują higienistki w trzech szkołach.
Tymczasem wskazana byłaby stała obecność pielęgniarek w godzinach zajęć lekcyjnych. Jednym z powodów są wypadki, do których dochodzi w szkołach.
Z danych wydziału edukacji gliwickiego urzędu wynika, że wprawdzie ich liczba maleje – z 414 w roku 2013/2014 do 307 w 2016/2017 – ale nadal są dość częste.
Najczęściej zdarzą się w trakcie zajęć wychowania fizycznego i w przerwach między lekcjami, a głównym powodem stłuczeń, zwichnięć i skręceń (to najczęstsze obrażenia) jest nieuwaga. W takich sytuacjach tylko obecność pielęgniarki w szkole zapewnia, że pomoc przedlekarska może nadejść możliwie szybko – w większości placówek jest ona bowiem jedyną osobą z przygotowaniem medycznym.
Trudno więc uznać poziom opieki zdrowotnej w Gliwickich za zadowalający. Niestety może być gorzej.
- Z przekazywanych dyrektorom informacji wynika, że na gliwickim rynku usług medycznych istnieje deficyt higienistek. Coraz więcej zakładów opieki zdrowotnej nie jest zainteresowanych świadczeniem takich usług na rzecz szkół, dochodząc do wniosku, że im się to nie opłaca. Z tego, co nam wiadomo, NFZ przekazuje 144 zł za ucznia na rok - mówi Mariusz Kucharz, naczelnik Wydziału Edukacji UM Gliwice.
Słaba jakość zabezpieczenia medycznego w szkołach stała się przedmiotem zainteresowania rządu. Ministerstwo Zdrowia pracuje nad ustawą, która ma na celu stworzenie spójnej i kompleksowej opieki medycznej nad uczniami. Rozwiązania miały wejść w życie już 1 września, ale prace stanęły w miejscu.
Warto zacytować wypowiedź prezesa Najwyższej Izby Kontroli Krzysztofa Kwiatkowskiego z debaty poświęconej zdrowiu dzieci i młodzieży szkolnej w związku z raportem NIK. „Można trochę żartobliwie powiedzieć, że kiedy Jan Zamoyski mówił: takie będą Rzeczypospolite, jakie ich młodzieży chowanie, nie myślał, że takie będą Rzeczypospolite, jakie dbanie o zdrowie dzieci i młodzieży”.
Kontrola NIK objęła Ministerstwo Zdrowia, cztery urzędy marszałkowskie, 12 urzędów gmin, w tym cztery miejskie, cztery miejsko-wiejskie i cztery wiejskie oraz 12 podmiotów leczniczych. Dotyczyła lat 2015-2017 z uwzględnieniem okresów wcześniejszych, jeśli zdarzenia mające wówczas miejsce miały wpływ na kontrolowany okres. Przy opracowaniu raportu wykorzystano też dane m.in. z Ministerstwa Zdrowia, Narodowego Funduszu Zdrowia, Naczelnej Izby Lekarskiej i Głównego Inspektoratu Sanitarnego. Raport z kontroli NIK opublikowała w czerwcu tego roku.
(pik)
Komentarze (0) Skomentuj