| Tarczyca - problem zdrowotny |
| wtorek, 10 sierpień 2010 06:40 | |||
 Tarczyca jest gruczołem produkującym hormony, m.in. tyroksynę (T4) i trójjodotyroninę (T3). Za pośrednictwem krwioobiegu hormony docierają do wszystkich tkanek organizmu regulując pracę poszczególnych narządów. Wpływają na metabolizm, czyli przemianę materii a w okresie wzrostu na dojrzewanie i rozwój centralnego układu nerwowego (mózgu) i układu kostnego. Wpływ na przemianę materii to regulacja tzw. podstawowej przemiany materii (tempa spalania różnych substancji i tworzenia innych), transportu wody, przemiany cholesterolu, wapnia, fosforu, białka i innych związków chemicznych. Oddziałując na przemianę materii i funkcję różnych komórek, hormony tarczycy odgrywają ogromną rolę w pracy układu pokarmowego, serca, mięśni i układu nerwowego. W ten sposób mają znaczenie dla sprawności całego organizmu. Jeżeli hormonów tarczycy jest zbyt dużo – mówimy o nadczynności tarczycy. Jej objawy to między innymi: utrata masy ciała (chudnięcie), drżenie rąk, przyspieszenie akcji serca, podwyższenie ciśnienia tętniczego. W badaniach laboratoryjnych wysokie wartości hormonów T3 i T4, niskie TSH, obniżenie poziomu cholesterolu. Chory z nadczynnością tarczycy jest zwykle szczupły, często wręcz wychudzony i nadal chudnący, stale mu ciepło, ma podwyższoną temperaturę ciała, skarży się na biegunki, nerwowość, labilność emocjonalną (łatwo się denerwuje, miewa bez powodu obniżony nastrój), kołatanie serca. Skóra pacjenta z nadczynnością tarczycy jest cienka i wilgotna, oczy błyszczące, a w przypadku postaci nadczynności tarczycy zwanej chorobą Gravesa – Basedowa - występuje wytrzeszcz oczu. Niedoczynność tarczycy, ma konsekwencje zależne od wieku chorego. Jeżeli pojawi się we wczesnej fazie rozwoju organizmu może prowadzić do bardzo poważnych zaburzeń rozwoju ośrodkowego układu nerwowego i do niedorozwoju umysłowego. Niedoczynność tarczycy w późniejszym wieku objawia się przyrostem masy ciała (efekt spowolnienia przemiany materii), wypadaniem włosów, skóra jest sucha, chory jest senny, łatwo i szybko się męczy, ma zwolnione tętno. Pacjenci z niedoczynnością tarczycy skarżą się na stałe uczucie chłodu, zaparcia, senność, suchość i szorstkość skóry. Mają obniżoną temperaturę ciała. We krwi stwierdza się obniżenie poziomu hormonów T3 i T4 oraz wysoki poziom TSH i cholesterolu. Niedoczynność tarczycy najczęściej spowodowana jest niedoborem jodu w organizmie, może też być pooperacyjna czy pozapalna. Choroby tarczycy częściej przebiegają z jej niedoczynnością. Liczba zachorowań zwiększa się wraz z wiekiem. Po 60 roku życia choruje średnio, co dwudziesta kobieta. Zdarza się, że objawy chorób tarczy nie dają tak charakterystycznych i gwałtownych objawów a zaburzenie przebiega dyskretnie i łatwo można je przeoczyć. Często pierwszym widocznym sygnałem choroby tarczycy jest powiększenie obwodu szyi, tzw. wole. Wole może mieć charakter obojętny (prawidłowa czynność hormonalna tarczycy), niedoczynny (zmniejszona produkcja hormonów tarczycy) lub nadczynny (z nadmierną produkcją hormonów - występuje w przypadku trzech jednostek chorobowych: choroba Gravesa-Basedowa, wole guzkowe nadczynne, gruczolak toksyczny). W każdym przypadku wola lekarz powinien ocenić czy powiększenie jest regularne czy w tarczycy tworzą się guzki. Można je wykryć w badaniu palpacyjnym szyi czy też wykonując badanie USG tarczycy. Gdy lekarz ma wątpliwości, co do charakteru zmiany powinien wykonać biopsję cienkoigłową zmiany ogniskowej (guzka). To bezpieczne, praktycznie bezbolesne badanie wykonywane pod kontrolą USG. Pobrany preparat (fragment zmienionej tkanki) ocenia mikroskopowo patomorfolog. Guzki tarczycy to bardzo częste zjawisko. Niektóre prace badawcze pokazują, że około połowa dorosłej populacji ma zmiany ogniskowe tarczycy (guzki). Częstość ich wykrywania rośnie w miarę jak upowszechnia się i poprawia się jakość badania USG. Zdecydowana większość guzków nie ma charakteru patologicznego i nie niesie zagrożeń zdrowotnych. Zdarza się, że guzek wydziela nadmiar hormonów mówimy wówczas o guzku „gorącym”. Może wówczas być przyczyną nadczynności tarczycy. Guzki „zimne” nie wydzielają hormonów. Zwykle jest to torbiel, martwica, lub krwiak. Bardzo rzadko tylko u 1 % pacjentów guzek tarczycy to zmiana nowotworowa złośliwa – rak. W Polsce to około 2 000 przypadków rocznie. Gdy guz jest złośliwy trzeba usunąć cała tarczycę – niezbędny jest zabieg chirurgiczny i terapia izotopem jodu 131. Postrzeganie raka tarczycy przez pryzmat statystyk – uspokaja - jednocześnie to najczęstszy rak układu endokrynnego. Występuje częściej u kobiet, niż u mężczyzn. Dobra wiadomość dla pacjentów obydwu płci - medycyna dobrze radzi sobie z tym problemem - tym lepiej, im diagnoza szybsza. Dlatego, mimo iż zdecydowana większość guzków tarczycy to zmiany łagodne – należy je kontrolować u lekarza, który w razie potrzeby zleci dodatkowe badania. Nie ma sposobu by całkowicie ustrzec się chorób tarczycy, ale ryzyko chorób można zminimalizować. Tarczyca do produkcji hormonów potrzebuje jodu. Na Śląsku jodu w powietrzu nie ma w dostatecznej ilości, trzeba go dostarczać naszemu organizmowi z pożywieniem. Sól dostępna w sprzedaży jest jodowana właśnie z tego powodu. Używanie już umiarkowanych ilości soli jodowanej zapewnia dostateczną podaż jodu do produkcji hormonów tarczycy. To prosta i skuteczna profilaktyka chorób tarczycy. Współczesne metody diagnostyczne pozwalają z dużą pewnością odpowiedzieć na pytanie o stan tarczycy. Badanie lekarskie, USG, badanie poziomu hormonów, biopsja cienkoigłowa przez skórna, scyntygrafia tarczycy, badanie jodochwytności są dostępne. W przypadku dysponowania odpowiednim sprzętem i zespołem specjalistów w jednym miejscu można to też zrobić sprawnie i szybko. To samo dotyczy leczenia, począwszy od farmakoterapii, poprzez leczenie radiojodem, fotoablację laserową łagodnych zmian ogniskowych (guzków) tarczycy aż po leczenie chirurgiczne. Jeżeli do diagnostyki lub leczenia używa się technik medycyny nuklearnej (scyntygrafia, leczenie nadczynności izotopem jodu 131) wówczas niezbędna jest wizyta w pracowni medycyny nuklearnej u lekarza specjalisty medycyny nuklearnej. Nie każdy problem z tarczycą, nie każdy guzek - to rak, ale każda choroba tarczycy jest brzemienna w skutkach, jeśli jej nie zdiagnozujemy, nie leczymy, nie przeciwdziałamy jej skutkom. Leczyć choroby tarczycy trzeba. Trzeba, więc okiem profesjonalisty i możliwościami najlepszego sprzętu zbadać kondycję naszej tarczycy. Im szybciej, tym lepiej - nie tylko dla tarczycy, dla całego organizmu, a więc i zdrowia w ogóle. lek. med. Andrzej Kareł Bezpłatne badanie USG tarczycy dla mieszkańców woj. śląskiego można wykonać w godz. od 15:30 do 19:30 w terminach: 29 VII - 12 VIII 2010r i 6 IX – 20 IX 2010r. Warunkiem udziału w badaniu jest rejestracja pacjenta w NZOZ NT Medical (Katowice, ul. Witosa 21) telefonicznie nr 32 204 80 13 lub 32 375 02 12 lub osobiście. Komentarze (0)
 Napisz Komentarz
|
